Speculaas is ontstaan in de zeventiende eeuw, toen de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) exotische kruiden naar Nederland bracht.
Bakkers kregen hierdoor toegang tot specerijen zoals kaneel, nootmuskaat, kruidnagel, gember en kardemom.
- De baktechniek: Bakkers drukten het deeg in uitgesneden houten vormplanken om de koeken hun bekende figuren te geven. Deze figuren waren vaak windmolens, schepen of Sinterklaas.
- De herkomst van de naam: De naam komt waarschijnlijk van het Latijnse woord speculum, wat spiegel betekent. Dit verwijst naar de houten bakplank, omdat de afdruk van het koekje het spiegelbeeld van het houtsnijwerk is.
- Verbinding met Sinterklaas: Vroeger was speculaas een luxeproduct dat alleen rond de feestdagen in december werd gegeten. Een andere theorie zegt daarom dat het woord afstamt van speculator, een bijnaam voor Sint-Nicolaas die alles ziet.
